Ból brzucha, wzdęcia, przelewanie w jelitach i biegunki często są zrzucane na stres, nietolerancję pokarmową albo wrażliwy żołądek. Czasem jednak za tymi dolegliwościami stoi pasożyt, którego nie widać gołym okiem, a który potrafi przez tygodnie lub miesiące zaburzać pracę przewodu pokarmowego. To Giardia intestinalis, pierwotniak wywołujący giardiozę, nazywaną także lambliozą.
Czym jest giardioza i jak dochodzi do zakażenia?
Lamblioza rozwija się po połknięciu cyst pasożyta. Są one odporne na warunki środowiska i mogą przez pewien czas przetrwać poza organizmem człowieka. Do zakażenia dochodzi najczęściej drogą pokarmową – przez zanieczyszczoną wodę, żywność albo ręce.
Źródłem problemu może być także kontakt z osobą zakażoną. Pasożyt łatwo przenosi się w miejscach, gdzie wiele osób korzysta ze wspólnych przestrzeni, dlatego częściej obserwuje się go wśród dzieci uczęszczających do żłobków i przedszkoli. Nie oznacza to jednak, że giardioza dotyczy wyłącznie najmłodszych.
Przeczytaj więcej: https://www.drmax.pl/blog-porady/giardioza-lamblioza-objawy-u-doroslych-i-dzieci-diagnostyka-leczenie
Objawy giardiozy łatwo pomylić z innymi problemami
Pierwsze symptomy często nie wskazują jednoznacznie na pasożyta. Układ pokarmowy reaguje podobnie jak przy wielu innych dolegliwościach, dlatego rozpoznanie bywa opóźnione. Najczęstsze objawy lambliozy to:
-
nawracające biegunki, często o wodnistym charakterze,
-
bóle i skurcze brzucha,
-
wzdęcia,
-
uczucie pełności po posiłkach,
-
nudności,
-
odbijanie,
-
utrata apetytu,
-
zmęczenie,
-
spadek masy ciała,
-
gorsza tolerancja niektórych produktów spożywczych.
Charakterystyczne mogą być także tłuste, trudne do spłukania stolce o nieprzyjemnym zapachu. Wynika to z zaburzonego wchłaniania tłuszczów w jelicie cienkim. Pasożyt przyczepia się do powierzchni błony śluzowej jelita i może utrudniać prawidłowe przyswajanie składników odżywczych.
U dzieci zakażenie czasem prowadzi do problemów z przyrostem masy ciała, rozdrażnienia albo przewlekłego osłabienia. U dorosłych częściej pojawiają się niespecyficzne dolegliwości, które mogą przypominać zespół jelita drażliwego.
Dlaczego giardioza bywa trudna do rozpoznania?
Jednym z powodów jest zmienny przebieg choroby. Nie każda osoba zakażona ma wyraźne objawy. Część pacjentów pozostaje bezobjawowymi nosicielami i może nieświadomie zakażać innych. Problemem jest także podobieństwo do innych schorzeń przewodu pokarmowego. Wzdęcia czy biegunki mogą występować przy nietolerancjach pokarmowych, celiakii, chorobach zapalnych jelit albo zaburzeniach mikrobioty jelitowej. Sama obecność dolegliwości trawiennych nie pozwala więc potwierdzić giardiozy. Potrzebne jest badanie, które wykryje pasożyta lub jego materiał genetyczny.
Jak wykrywa się lambliozę?
Najczęściej wykonuje się badanie kału w kierunku obecności cyst Giardia intestinalis. Ponieważ wydalanie pasożyta może być nieregularne, czasem zaleca się analizę kilku próbek pobranych w odstępach czasu. W diagnostyce stosuje się także bardziej czułe metody, m.in. testy wykrywające antygen pasożyta w kale oraz badania molekularne oparte na wykrywaniu jego DNA.
Pojedynczy ujemny wynik nie zawsze wyklucza zakażenie, szczególnie gdy objawy utrzymują się i lekarz podejrzewa giardiozę.
Leczenie wymaga odpowiedniego rozpoznania
Giardiozę leczy się lekami przeciwpasożytniczymi dobranymi przez lekarza. Nie należy stosować przypadkowych preparatów na pasożyty dostępnych bez recepty, ponieważ ich skuteczność w przypadku lambliozy nie została potwierdzona.
Po zakończeniu terapii czasem konieczne jest sprawdzenie, czy zakażenie zostało usunięte. W niektórych przypadkach objawy mogą utrzymywać się jeszcze przez pewien czas, ponieważ jelita potrzebują czasu na powrót do prawidłowego funkcjonowania.
Znaczenie ma także ograniczenie ryzyka ponownego zakażenia. Cysty pasożyta mogą znajdować się na rękach, powierzchniach i przedmiotach codziennego użytku, dlatego podczas choroby szczególną uwagę zwraca się na higienę.
Czy można zapobiec zakażeniu?
Nie istnieje szczepionka chroniąca przed giardiozą, ale można zmniejszyć ryzyko zachorowania poprzez codzienne nawyki. Największe znaczenie ma dokładne mycie rąk po skorzystaniu z toalety, przed przygotowywaniem posiłków i przed jedzeniem.
Warto także pamiętać o podstawowych zasadach bezpieczeństwa żywności. Owoce i warzywa spożywane na surowo powinny być dokładnie umyte, a woda z nieznanego źródła – przegotowana lub zastąpiona wodą butelkowaną.
Giardioza nie zawsze daje gwałtowne objawy. Często rozwija się po cichu, a przewlekłe problemy z trawieniem mogą być jedynym sygnałem ostrzegawczym. Jeśli dolegliwości jelitowe nawracają mimo zmian w diecie i eliminowania innych przyczyn, warto uwzględnić także możliwość zakażenia pasożytniczego.
Najczęściej zadawane pytania o giardiozę
Czy giardioza sama przejdzie?
U części osób organizm może sam ograniczyć zakażenie, ale objawy mogą utrzymywać się długo, a osoba zakażona nadal może zarażać innych. Przy podejrzeniu lambliozy warto skonsultować się z lekarzem i wykonać odpowiednie badania.
Jak wygląda kupa przy lambliozie?
Stolec przy giardiozie może być luźny, wodnisty, jasny lub tłustawy. Często ma intensywny, nieprzyjemny zapach i może pozostawiać ślady trudne do usunięcia ze względu na obecność niestrawionych tłuszczów.
Czy lambliozą można zarazić się od drugiej osoby?
Tak. Pasożyt może przenosić się między ludźmi drogą pokarmową, szczególnie przez kontakt z zakażonymi rękami lub przedmiotami. Ryzyko jest większe w skupiskach dzieci oraz w gospodarstwach domowych, gdzie jedna osoba ma potwierdzone zakażenie.